Ngày 28/2/2026, chiến tranh Iran nổ ra. Nếu hỏi một trăm nhà đầu tư tài sản nào hưởng lợi nhất từ một cuộc chiến ở vùng dầu mỏ lớn nhất thế giới, phần lớn sẽ trả lời: vàng. Tám tháng sau, vàng mất hơn một phần tư giá trị so với đỉnh, trong khi S&P 500 vẫn cao hơn trước chiến tranh.
Rồi đến phiên 05/11. Nasdaq giảm 5,52%, S&P 500 giảm 4,36%, cả hai đều là phiên tệ nhất kể từ cơn bán tháo thuế quan tháng 4/2025. Chỉ số sợ hãi VIX vọt 70%. Và lần đầu tiên sau rất lâu, vàng tăng 0,99% giữa cơn hoảng loạn.
Bài này cố trả lời ba câu hỏi. Vì sao vàng thất bại trong vai trò trú ẩn suốt 8 tháng? Phiên 05/11 có thật sự là điểm chuyển? Và cần theo dõi gì để biết?
Câu trả lời ngắn gọn: thứ quyết định giá vàng năm 2026 không phải chiến tranh mà là lợi suất thực, tức lãi suất trái phiếu Mỹ sau khi trừ lạm phát kỳ vọng. Muốn biết vàng đi đâu, phải đoán được Fed đi đâu.
1. Nghịch lý: chiến tranh nổ ra, vàng lại sập
Trong hai tháng đầu năm 2026, vàng tăng từ 4.341 lên 5.248 USD, tức 21%, vì thị trường đã lo căng thẳng Trung Đông từ trước. Chiến tranh nổ ra, vàng nhích thêm 1,2% trong phiên đầu tiên (02/3) rồi quay đầu. Có ba đợt rơi mạnh: tháng 3 (−11%), tháng 6 (−12%) và tháng 10 (−7%).
Thứ đáng chú ý không chỉ là vàng giảm mà là cách nó giảm: cùng lúc với cổ phiếu. Hệ số tương quan 20 phiên giữa lợi nhuận ngày của vàng và S&P 500 là 0,10 trong hai tháng đầu năm, nghĩa là gần như không liên quan. Đến cuối tháng 4 nó lên 0,81. Ngay trước phiên 05/11 vẫn là 0,73. Vàng đã biến thành một tài sản rủi ro, lên xuống theo cổ phiếu.
Muốn hiểu vì sao, phải nhìn sang thị trường trái phiếu.
2. Cỗ máy phía sau: lợi suất thực
Vàng không trả lãi. Giữ một ounce vàng nghĩa là từ bỏ khoản lãi lẽ ra nhận được nếu mua trái phiếu chính phủ Mỹ. Khoản bỏ lỡ đó, sau khi trừ lạm phát, chính là lợi suất thực, thường đo bằng lợi suất trái phiếu chống lạm phát (TIPS) kỳ hạn 10 năm. Lợi suất thực càng cao, chi phí cơ hội của việc giữ vàng càng lớn. Trong nhiều năm, đây là biến số được giới đầu tư theo dõi nhiều nhất khi định giá vàng. Biểu đồ dưới cho thấy năm 2025 mối quan hệ này từng lỏng ra: vàng tăng mạnh dù lợi suất thực gần như đi ngang, nhờ ngân hàng trung ương mua vào. Sang năm 2026, nó quay lại rất rõ.
Chuỗi sự kiện năm 2026 diễn ra như sau:
Dầu tăng, lạm phát quay lại. Chiến tranh đẩy giá dầu lên. Theo số liệu Bộ Lao động Mỹ được Admiral Markets dẫn lại, CPI tháng 9/2026 tăng 3,7% so với cùng kỳ, riêng nhóm năng lượng tăng 20,4%. CNBC cho biết thước đo lạm phát Fed ưa dùng (PCE) tháng 9 được dự báo trên 3%, kể cả khi loại trừ thực phẩm và năng lượng. Giới kinh tế lo lạm phát đã lan ra ngoài nhóm năng lượng.
Fed quay sang thắt chặt. Sau chuỗi cắt giảm lãi suất năm 2024–2025 (lãi suất qua đêm thực tế từ 4,58% còn 3,64%), Fed tăng 0,25 điểm phần trăm vào tháng 9/2026, đưa biên lãi suất lên 3,75–4%. Cuộc họp 28/10, Fed giữ nguyên nhưng có hai phiếu phản đối: Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, cả hai muốn tăng thêm. Theo CNBC, thị trường hợp đồng tương lai đang đặt cược khả năng cao Fed tăng tiếp vào tháng 12.
Lợi suất bật lên, USD mạnh lên. Từ 27/2 đến 04/11, lợi suất trái phiếu 2 năm tăng từ 3,38% lên 4,58%, lợi suất 10 năm từ 3,97% lên 4,90% (có lúc 5,31% ngày 05/10). Chỉ số USD rộng của Fed tăng 3,3%.
Chi tiết quan trọng nhất nằm ở lạm phát kỳ vọng. Lạm phát kỳ vọng 10 năm (đo bằng chênh lệch lợi suất trái phiếu thường và TIPS) gần như đứng yên: 2,25% trước chiến tranh, 2,24% hiện nay. Nghĩa là thị trường tin Fed sẽ dập được lạm phát do dầu. Lợi suất danh nghĩa tăng nhưng lạm phát kỳ vọng không tăng, nên toàn bộ phần tăng chảy vào lợi suất thực: từ 1,72% lên 2,95%, tăng 123 điểm cơ bản.
Đây là kịch bản tệ nhất cho vàng: lạm phát cao đủ để Fed tăng lãi suất, nhưng không đủ đáng sợ để người ta mất niềm tin vào đồng USD. Vàng thường chỉ thắng khi lạm phát vượt tầm kiểm soát, hoặc khi Fed buộc phải nới lỏng giữa lúc lạm phát còn cao.
3. Lớp thứ hai: bán vàng để lấy tiền mặt
Lợi suất thực giải thích được xu hướng, nhưng không giải thích hết tháng 10. Từ 30/9 đến 30/10, lợi suất thực giảm từ 2,93% xuống 2,60%, điều lẽ ra có lợi cho vàng. Vậy mà vàng vẫn mất 6,9% trong tháng đó.
Phần còn thiếu là bán lấy thanh khoản. Khi cổ phiếu sập, quỹ đầu tư và nhà đầu tư dùng margin cần tiền mặt ngay để bù ký quỹ. Họ bán thứ dễ bán nhất và còn lãi nhiều nhất. Sau hai năm tăng mạnh, vàng chính là thứ đó. Một chuyên gia của Bank of America mô tả nhà đầu tư dùng vàng như nguồn thanh khoản giữa cơn bán tháo cổ phiếu. ANZ (theo Reuters) gọi đây là kiểu quen thuộc ở giai đoạn đầu các cú sốc lớn.
Kiểm tra bằng số: kể từ 28/2, có 8 phiên S&P 500 giảm từ 1,5% trở lên trước 05/11.
Lần duy nhất vàng tăng (27/3) đến ngay sau phiên vàng mất 3,9%, nên giống một nhịp hồi kỹ thuật. Bảy lần còn lại, vàng bị bán cùng cổ phiếu, thường kèm USD tăng và lợi suất tăng.
Ai vẫn đang mua? Báo cáo Gold Demand Trends quý 3/2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC, công bố 03/11) cho thấy thị trường vàng đang tách làm hai:
- Ngân hàng trung ương mua ròng 321 tấn trong quý 3, tăng 42% so với cùng kỳ, nâng tổng 9 tháng lên 675 tấn (+6%). Đây là người mua không quan tâm lãi suất ngắn hạn mà mua để đa dạng hóa dự trữ.
- Quỹ ETF vàng mua ròng 211 tấn trong quý 3, đảo chiều sau khi bán ròng 47 tấn ở quý 2. WGC cho rằng lý do là lo ngại về bền vững tài khóa và lạm phát.
- Người mua lẻ thì rút lui. Trang sức giảm 17% xuống 313 tấn, quý 3 thấp nhất trong chuỗi dữ liệu của WGC. Vàng miếng và vàng xu giảm 19% xuống 268 tấn, vì nhà đầu tư chờ xu hướng giá rõ ràng hơn.
Nói cách khác, vàng có một sàn đỡ dài hạn là ngân hàng trung ương, nhưng phần biến động ngắn hạn do nhà đầu tư tài chính quyết định. Mà nhóm này đang chịu sức ép của lợi suất thực cao và nhu cầu thanh khoản.
4. Phiên 05/11: điều gì đã khác
Phép so sánh rõ nhất là phiên 05/6/2026, phiên giảm mạnh nhất từ khi có chiến tranh trước 05/11. Hôm đó Nasdaq giảm 4,18%, S&P 500 giảm 2,64%, và vàng giảm 3,10%. Phiên 05/11, cổ phiếu giảm sâu hơn nhiều mà vàng tăng. So với cơn bán tháo thuế quan còn rõ hơn: ngày 03/4/2025 S&P 500 giảm 4,84% và vàng giảm 1,41%; ngày 04/4/2025 S&P 500 giảm 5,97% và vàng giảm 2,76%.
Vàng tăng chưa chắc đã có nhu cầu trú ẩn. Có ba lý do khác cần loại trừ trước:
- USD yếu đi? CNBC giải thích vàng tăng nhờ “USD yếu hơn”. Nhưng chỉ số USD (DXY) đóng cửa 101,55, gần như đi ngang (+0,04%). Ở phiên 05/6 DXY tăng 0,66%. Lý do này không đứng vững.
- Lợi suất giảm? Lợi suất 10 năm giảm 5,7 điểm cơ bản xuống 4,837%. Có giúp vàng, nhưng phiên 30/10 lợi suất cũng giảm 6,0 điểm cơ bản mà vàng vẫn mất 3,29%. Lý do này có, nhưng không quyết định.
- Dầu giảm, bớt lo lạm phát? Lý do này đúng với phiên 04/11, khi dầu WTI giảm 8,3% sau bầu cử giữa kỳ và vàng tăng 3,4%. Phiên 05/11 thì dầu WTI tăng 2,7%. Lý do này không áp dụng.
Loại hết các lý do đó, giải thích còn lại hợp lý nhất: lần này, khi cổ phiếu bị bán, một phần dòng tiền chạy vào vàng chứ không rút khỏi vàng.
Có hai điểm cần thận trọng. Thứ nhất, cú bán bắt đầu từ nhóm chip và AI (CNBC: Nvidia, Broadcom mỗi mã giảm khoảng 7%, quỹ chip SOXX giảm 9%) vì lo ngại Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát sẽ siết quản lý AI. Đến cuối phiên nó đã lan ra toàn thị trường, nhưng gốc rễ không phải là một cú sốc vĩ mô mới. Thứ hai, giá chốt vàng COMEX được tính lúc 13:30 giờ New York, trước khi cổ phiếu đóng cửa. Lúc 16:00, vàng tương lai ở quanh 4.098 USD, vẫn tăng khoảng 0,6%.
Chỉ riêng phiên 05/11 đã kéo hệ số tương quan 20 phiên từ 0,73 xuống 0,35. Nhưng một phiên cực đoan có sức nặng rất lớn trong cửa sổ 20 phiên, nên con số này cần thêm thời gian mới đáng tin.
5. Lịch sử nói gì: vàng chạm đáy khi lợi suất thực đạt đỉnh
Vàng bị bán lấy thanh khoản rồi sau đó bật lại mạnh không phải chuyện mới. Có ba tiền lệ gần nhất.
2008: khủng hoảng tài chính. Vàng đạt đỉnh 1.003 USD ngày 18/3/2008 rồi giảm 29,7% về 705 USD ngày 13/11/2008. Trong giai đoạn đó, các quỹ bán mọi thứ để giữ tiền mặt, và lợi suất thực tăng vọt từ 1,05% lên 3,15% (21/11/2008). Khi Fed hạ lãi suất về 0 và bắt đầu in tiền, lợi suất thực quay đầu. 6 tháng sau đáy, vàng tăng 32,1%, trong khi S&P 500 còn phải đến tháng 3/2009 mới chạm đáy.
2020: đại dịch. Từ 06/3 đến 18/3/2020, vàng giảm 11,6% trong 8 phiên, cùng lúc S&P 500 rơi 34%. Lợi suất thực nhảy từ −0,57% lên 0,62% (19/3) vì cả thị trường trái phiếu cũng bị bán lấy tiền. Fed tung gói mua tài sản không giới hạn, lợi suất thực lao xuống −1,08% vào tháng 8. Vàng lập kỷ lục 2.069 USD ngày 06/8/2020, tăng 32% so với đáy.
2022: Fed tăng lãi suất mạnh nhất 40 năm. Chiến tranh Nga – Ukraine đẩy vàng lên 2.043 USD (08/3/2022), rồi vàng giảm 20,2% về 1.631 USD (03/11/2022) cùng lúc cổ phiếu giảm hơn 25%. Lợi suất thực tăng từ −1,04% lên 1,74%. Khi thị trường bắt đầu tin Fed sắp chậm lại, vàng tăng 24,2% trong 6 tháng.
Ba câu chuyện khác nhau nhưng chung một mẫu hình: vàng chạm đáy gần như đúng lúc lợi suất thực đạt đỉnh. Năm 2008 cách nhau 8 ngày, năm 2020 cách 1 ngày, năm 2022 trùng đúng ngày 03/11.
Năm 2026 lệch khỏi mẫu hình này một chút: lợi suất thực đạt đỉnh 2,95% ngày 05/10, nhưng vàng còn giảm thêm gần một tháng rồi mới chạm đáy 30/10. Phần lệch đó khớp với giả thuyết bán lấy thanh khoản ở mục 3. Nếu mẫu hình lịch sử còn đúng, đỉnh của lợi suất thực có thể đã qua, và đợt bán thanh khoản là đợt bán cuối.
Cần nói rõ: ba tiền lệ là mẫu quá nhỏ để thành quy luật. Và trong cả ba lần, điểm chuyển đều đến khi Fed đổi hướng (cắt lãi suất, in tiền, hoặc phát tín hiệu chậm lại). Năm 2026, Fed vẫn đang nghiêng về tăng lãi suất.
6. Ba kịch bản vĩ mô cho vàng
Tất cả quy về một câu hỏi: lợi suất thực sẽ đi đâu, và điều đó phụ thuộc vào Fed.
Kịch bản A – Fed chùn tay. Cổ phiếu tiếp tục giảm, nhóm AI xả hàng lan sang toàn thị trường, điều kiện tài chính thắt lại. Fed bỏ ý định tăng lãi suất tháng 12, thậm chí phát tín hiệu nới lỏng. Lợi suất thực giảm, USD yếu đi. Đây là mô hình 2008 và 2020: vàng chuyển hẳn sang vai trò trú ẩn và được mua vào những ngày cổ phiếu giảm. Phiên 05/11 là bước đầu của kịch bản này nếu nó xảy ra. Lưu ý: CNBC dẫn dự báo GDPNow của Fed Atlanta cho quý 3 là tăng trưởng 3,4%, nên nền kinh tế chưa yếu tới mức buộc Fed phải đổi hướng.
Kịch bản B – Lạm phát dầu buộc Fed tăng tiếp. Chiến tranh kéo dài, dầu đắt, lạm phát lõi tiếp tục trên 3%. Fed tăng lãi suất tháng 12 và thêm một hai lần năm 2027 như thị trường đang dự đoán. Lợi suất thực quay lại vùng 2,9–3%. Đây là mô hình 2022: vàng và cổ phiếu cùng giảm, và phiên 05/11 chỉ là ngoại lệ giống phiên 27/3.
Kịch bản C – Hòa bình ở Iran. Thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, dầu giảm mạnh, lo ngại lạm phát hạ nhiệt, Fed không cần tăng tiếp. Lợi suất giảm, có lợi cho vàng, nhưng nhu cầu trú ẩn biến mất và cổ phiếu có thể hồi mạnh. Phiên 04/11 là bản thu nhỏ của kịch bản này: dầu WTI giảm 8,3%, vàng tăng 3,4%, S&P 500 tăng 1,6%. Vàng và cổ phiếu cùng tăng, tức là tương quan vẫn dương, chỉ là theo chiều đi lên.
Điểm thú vị: kịch bản A và C đều tốt cho vàng, chỉ kịch bản B là xấu. Nhưng trong kịch bản C, vàng tăng vì lãi suất chứ không vì vai trò trú ẩn. Muốn phân biệt, phải nhìn vào những ngày cổ phiếu giảm.
7. Bảng theo dõi trong vài tuần tới
Không có ngưỡng nào chuẩn trong sách vở. Các mốc dưới đây là tiêu chí bài này đặt ra, dựa trên số liệu ở trên:
- Lợi suất thực 10 năm có tiếp tục rời xa đỉnh 2,95%? Nếu giảm xuống dưới vùng 2,4–2,5% (mức tháng 7–8, trước khi Fed tăng lãi suất), sức ép lớn nhất lên vàng sẽ hết. Nếu quay lại trên 2,9%, kịch bản B đang thắng.
- Phiên đỏ tiếp theo, vàng có xanh hoặc đi ngang không? Một phiên có thể là ngẫu nhiên, hai ba phiên mới là xu hướng. Tính cả phiên 02/11 (Nasdaq −1,07%, vàng +1,81%), đã có 2 trong 4 phiên gần nhất vàng đi ngược cổ phiếu.
- Vàng có tăng ngay cả khi USD tăng không? Đây là tín hiệu mạnh nhất vì loại hẳn khả năng vàng tăng nhờ USD yếu.
- Hệ số tương quan 20 phiên giữa vàng và S&P 500 có giữ được dưới 0,3 không? Mốc trước chiến tranh là 0,10.
- Phát biểu của Fed trước cuộc họp tháng 12. Chỉ cần vài thành viên bỏ quan điểm “tăng tiếp” là thị trường sẽ định giá lại lợi suất thực.
- Dòng tiền ETF vàng và ngân hàng trung ương. Nếu nhà đầu tư tài chính quay lại mua cùng ngân hàng trung ương, vàng sẽ có cả sàn đỡ dài hạn lẫn lực đẩy ngắn hạn.
8. Với nhà đầu tư Việt Nam
Phiên 05/11 của Việt Nam đóng cửa trước khi phố Wall mở cửa, nên VN-Index (1.740,73 điểm, +0,44%) chưa phản ánh cú giảm 5,5% của Nasdaq. Trước đó, VN-Index đã giảm 3,8% từ 1.766,65 (28/10) xuống 1.699,62 (03/11).
Bài học vĩ mô ở đây quan trọng hơn biến động một phiên:
- Lãi suất Mỹ là biến số chung. Lợi suất thực tăng không chỉ đè giá vàng mà còn làm USD mạnh lên, gây sức ép lên tỷ giá và dư địa nới lỏng tiền tệ của các nước mới nổi, trong đó có Việt Nam. Nếu kịch bản A xảy ra (Fed chùn tay), áp lực đó giảm, có lợi cho cả vàng lẫn cổ phiếu trong nước. Nếu kịch bản B xảy ra, cả hai cùng chịu sức ép.
- “Bảo hiểm” có thể không hoạt động đúng lúc. Ai cầm vàng để phòng thủ cho danh mục cổ phiếu đã trải qua 8 tháng vàng giảm cùng cổ phiếu. Trong giai đoạn đầu của khủng hoảng thanh khoản, chỉ tiền mặt mới là phòng thủ chắc chắn.
- Vàng miếng SJC không đi cùng nhịp vàng thế giới. Giá SJC có độ vênh lớn và theo cung cầu trong nước, nên phân tích trong bài áp dụng cho vàng thế giới, không trực tiếp cho giá SJC trong ngắn hạn.
Tóm lại, phiên 05/11 là tín hiệu đáng chú ý đầu tiên sau 8 tháng rằng vàng có thể đang quay lại vai trò trú ẩn. Nhưng tín hiệu thật sự sẽ đến từ thị trường trái phiếu và từ Fed, không phải từ một phiên cổ phiếu sập.
Phụ lục 1: Các chỉ số vĩ mô của Mỹ trước chiến tranh và hiện nay
| Chỉ số | 31/12/2025 | 27/02/2026 | Đỉnh/đáy từ 28/2 | Gần nhất |
|---|---|---|---|---|
| Vàng (USD/oz, GC=F) | 4.341 | 5.247,9 | Đỉnh 5.311,6 (02/3); đáy 3.898,9 (30/10) | 4.113,5 (05/11) |
| Lợi suất thực 10 năm (DFII10) | 1,93% | 1,72% | Đỉnh 2,95% (05/10) | 2,64% (04/11) |
| Lạm phát kỳ vọng 10 năm (T10YIE) | 2,25% | 2,25% | 2,18% – 2,50% | 2,24% (05/11) |
| Lợi suất 10 năm (DGS10) | 4,18% | 3,97% | Đỉnh 5,31% (05/10) | 4,90% (04/11) |
| Lợi suất 2 năm (DGS2) | 3,47% | 3,38% | Đỉnh 4,92% (28/9) | 4,58% (04/11) |
| Lãi suất qua đêm thực tế (DFF) | 3,64% | 3,64% | Tăng lên 3,88% từ 17/9 | 3,88% (04/11) |
| Chỉ số USD rộng (DTWEXBGS) | 119,75 | 117,82 | Đỉnh 122,00 (14/10) | 121,67 (30/10) |
Phụ lục 2: 8 phiên S&P 500 giảm ≥1,5% từ 28/2/2026 và phiên 05/11
| Phiên | S&P 500 | Nasdaq | Vàng | DXY | Lợi suất 10 năm |
|---|---|---|---|---|---|
| 12/03 | −1,52% | −1,78% | −1,03% | +0,51% | +6,5 bp |
| 20/03 | −1,51% | −2,01% | −0,67% | +0,42% | +11,0 bp |
| 26/03 | −1,74% | −2,38% | −3,87% | +0,30% | +8,8 bp |
| 27/03 | −1,67% | −2,15% | +2,66% | +0,25% | +2,4 bp |
| 05/06 | −2,64% | −4,18% | −3,10% | +0,66% | +5,9 bp |
| 10/06 | −1,62% | −1,98% | −3,57% | +0,04% | +1,4 bp |
| 29/07 | −1,52% | −1,74% | −0,06% | −0,57% | +1,8 bp |
| 30/10 | −1,82% | −2,86% | −3,29% | −0,16% | −6,0 bp |
| 05/11 | −4,36% | −5,52% | +0,99% | +0,04% | −5,7 bp |
Trong 7 phiên vàng giảm, DXY tăng ở 5 phiên và lợi suất 10 năm tăng ở 6 phiên.
Phụ lục 3: Ba cuộc khủng hoảng trước
| 2008 | 2020 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Đỉnh vàng | 1.003,2 (18/3/2008) | 1.670,8 (06/3/2020) | 2.043,3 (08/3/2022) |
| Đáy vàng | 704,9 (13/11/2008) | 1.477,3 (18/3/2020) | 1.630,9 (03/11/2022) |
| Mức giảm | −29,7% | −11,6% | −20,2% |
| Lợi suất thực lúc vàng ở đỉnh → đỉnh lợi suất thực | 1,05% (17/3) → 3,15% (21/11/2008) | −0,57% (06/3) → 0,62% (19/3/2020) | −1,04% (08/3) → 1,74% (03/11/2022) |
| Vàng 6 tháng sau đáy | 930,9 (15/5/2009), +32,1% | 1.949,9 (17/9/2020), +32,0% | 2.024,8 (05/5/2023), +24,2% |
| S&P 500 trong giai đoạn | 1.426,63 (19/5) → 752,44 (20/11/2008), −47,3% | 3.386,15 (19/2) → 2.237,40 (23/3/2020), −33,9% | 4.796,56 (03/1) → 3.577,03 (12/10/2022), −25,4% |
Phụ lục 4: Cách tính các con số trong bài
- Phiên 05/11 so với 04/11 (giá đóng cửa): S&P 500 7.353,73 ÷ 7.688,62 − 1 = −4,36%; Nasdaq 24.315,00 ÷ 25.736,51 − 1 = −5,52%; vàng 4.113,5 ÷ 4.073,0 − 1 = +0,99%; đồng 6,270 ÷ 6,403 − 1 = −2,08%; DXY 101,547 ÷ 101,51 − 1 = +0,04%; VIX 28,18 ÷ 16,61 − 1 = +69,7%; dầu WTI 90,52 ÷ 88,12 − 1 = +2,72%; lợi suất 10 năm 4,837% − 4,894% = −5,7 bp. Vàng, đồng, dầu là giá chốt phiên hợp đồng tương lai. Vàng lúc 16:00 giờ New York theo dữ liệu giờ: 4.097,9 ÷ 4.073,0 − 1 = +0,61%.
- Phiên tệ nhất từ 04/4/2025: xếp các phiên từ 02/01/2025, S&P 500 −4,36% đứng thứ ba sau 04/4/2025 (−5,97%) và 03/4/2025 (−4,84%); Nasdaq −5,52% đứng thứ ba sau 03/4/2025 (−5,97%) và 04/4/2025 (−5,82%).
- Vàng: đầu năm 4.341 → 27/2 5.247,9: +20,9%. Đỉnh 02/3: 5.311,6 ÷ 5.247,9 − 1 = +1,2%. Đáy 30/10 so với đỉnh: 3.898,9 ÷ 5.311,6 − 1 = −26,6%; so với 27/2: −25,7%. Tháng 3: 4.648 ÷ 5.248 − 1 = −11,4%; tháng 6: 4.038,5 ÷ 4.593,0 − 1 = −12,1%; tháng 10: 3.898,9 ÷ 4.186,7 − 1 = −6,9%. Từ đáy: 4.113,5 ÷ 3.898,9 − 1 = +5,5%.
- Lợi suất thực: 2,95% − 1,72% = +123 bp; 30/9 → 30/10: 2,93% → 2,60%.
- Chỉ số USD rộng: 121,6656 ÷ 117,8223 − 1 = +3,3%.
- S&P 500 kể từ chiến tranh: đáy 30/3: 6.343,72 ÷ 6.878,88 − 1 = −7,8%; 05/11: 7.353,73 ÷ 6.878,88 − 1 = +6,9%.
- Trung bình vàng trong 8 phiên đỏ: (−1,03 − 0,67 − 3,87 + 2,66 − 3,10 − 3,57 − 0,06 − 3,29) ÷ 8 = −1,62%.
- Hệ số tương quan: Pearson giữa lợi nhuận ngày của vàng (GC=F) và S&P 500. Hai tháng đầu năm: 39 phiên từ 02/01 đến 27/02/2026 (0,10). Cửa sổ 20 phiên kết thúc tại: 30/04: 0,81; 30/10: 0,77; 04/11: 0,73; 05/11: 0,35.
- Khủng hoảng trước: “6 tháng sau đáy” là giá đóng cửa gần nhất trước ngày đáy + 183 ngày. Khoảng cách giữa đáy vàng và đỉnh lợi suất thực: 13/11 → 21/11/2008 (8 ngày); 18/3 → 19/3/2020 (1 ngày); 03/11/2022 (trùng ngày); 2026: đỉnh lợi suất thực 05/10, đáy vàng 30/10.
- VN-Index: 1.699,62 ÷ 1.766,65 − 1 = −3,8%; 1.740,73 ÷ 1.733,02 − 1 = +0,44%.
- Giá vàng dùng hợp đồng tương lai liên tục (GC=F), có thể lệch nhẹ so với vàng giao ngay vào ngày chuyển hợp đồng.
Phương pháp & nguồn: giá đóng cửa ngày của S&P 500 (^GSPC), Nasdaq Composite (^IXIC), vàng tương lai (GC=F), đồng (HG=F), dầu WTI (CL=F), chỉ số USD (DX-Y.NYB), VIX (^VIX) và lợi suất 10 năm (^TNX) từ Yahoo Finance. Lợi suất thực 10 năm (DFII10), lạm phát kỳ vọng 10 năm (T10YIE), lợi suất 2 năm và 10 năm (DGS2, DGS10), lãi suất qua đêm thực tế (DFF) và chỉ số USD rộng (DTWEXBGS) từ FRED, Fed St. Louis. Các hệ số tương quan và mức tăng giảm tự tính. VN-Index lấy từ dữ liệu giá ngày Entrade/DNSE. Cầu vàng quý 3/2026: WGC Gold Demand Trends Q3 2026. Quyết định của Fed ngày 28/10, dự báo PCE, GDPNow và kỳ vọng tăng lãi suất: CNBC 28/10. CPI tháng 9: Admiral Markets. Diễn biến phiên 05/11: CNBC live 05/11, Yahoo Finance live 05/11. Vàng bị bán lấy thanh khoản trong chiến tranh Iran: Investing.com, Forbes, Yahoo Finance. Truy cập ngày 05–06/11/2026. Ba kịch bản và các mốc theo dõi là quan điểm phân tích của bài, không phải dự báo chắc chắn. Bài viết không phải khuyến nghị mua/bán.
