Phiên 12/11/2026, cổ phiếu SHB của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội đóng cửa ở 11.000 đồng. Hôm trước đó, giá vừa tăng lên 11.150 đồng với khối lượng 60,8 triệu cổ phiếu, gấp 1,6 lần trung bình 20 phiên. Đây là phiên được báo chí nhắc tới vì SHB bứt lên trong khi phần lớn nhóm ngân hàng chỉ nhích dưới 1%.
Dù vậy, giá hiện tại vẫn thấp hơn đỉnh 52 tuần 35,7%. Một ngân hàng lãi 13.658 tỷ đồng trong 4 quý gần nhất, ROE 18,8%, đang được thị trường trả 4,3 lần lợi nhuận và 0,74 lần giá trị sổ sách.
Chúng tôi đọc BCTC quý 3/2026 của SHB để trả lời một câu hỏi: vì sao lãi đều mà vẫn rẻ? Câu trả lời ngắn gọn có ba phần. Biên lãi cho vay đã mỏng đi gần một phần ba. Ngân hàng cho vay nhiều hơn số tiền gửi huy động được, nên phải đi vay nước ngoài. Còn lợi nhuận tăng nhanh thì lại phải chia cho ngày càng nhiều cổ phiếu.
1. Giá cổ phiếu: bật khỏi đáy, nhưng còn dưới cả hai đường trung bình dài
Đọc biểu đồ: SHB tăng mạnh từ tháng 7/2025 và đạt giá đóng cửa cao nhất trên biểu đồ là 18.780 đồng ngày 03/09/2025. Đầu tháng 12/2025 giá có một nhịp hồi lên quanh 17.100, sau đó giảm gần như suốt năm 2026 và chạm đáy vào đầu tháng 10. Từ đáy tới nay, giá hồi được khoảng 10%. Mọi mức giá trên biểu đồ là giá đã điều chỉnh.
- Đỉnh và đáy 52 tuần lần lượt là 17.100 và 10.000 đồng (giá điều chỉnh, dữ liệu TCBS). Giá 11.000 đồng nằm sát đáy hơn nhiều so với đỉnh.
- MA200 = 13.195 đồng, cao hơn thị giá 20%. Giá đang nằm dưới MA200, nên MA200 là kháng cự chứ không phải hỗ trợ.
- MA50 = 11.054 đồng, chỉ cao hơn thị giá 0,5%. Phiên 11/11, giá đóng cửa đã vượt MA50, nhưng phiên 12/11 lại rơi xuống ngay dưới. Muốn nói xu hướng đã đảo chiều thì giá cần đứng vững trên đường này trước.
MA50 và MA200 được tính từ giá đóng cửa đã điều chỉnh trong file nến của bài.
Khối ngoại đang mua, ngược với cả thị trường. Cả sàn HOSE vẫn bị khối ngoại bán ròng gần như mỗi phiên, nhưng ở SHB, từ 02/10 đến 11/11 khối ngoại đã mua ròng khoảng 43,3 triệu cổ phiếu. Riêng 7 phiên từ 03/11 đến 11/11, họ mua ròng 22,6 triệu cổ phiếu, trong đó phiên 03/11 chiếm 12,1 triệu.
2. SHB kiếm tiền thế nào, và phần nào đang thay đổi
Một ngân hàng giống một tiệm cầm đồ quy mô lớn: nhận tiền gửi với lãi thấp, cho vay với lãi cao, phần chênh lệch là thu nhập lãi thuần. Ngoài ra ngân hàng còn thu phí dịch vụ (chuyển tiền, bảo lãnh, bán bảo hiểm), lãi đầu tư và các khoản thu khác. Cộng tất cả lại là tổng thu nhập hoạt động (TOI).
Ở SHB, 9 tháng 2026 có một thay đổi đáng chú ý:
- Thu nhập lãi thuần giảm 6,4%, từ 20.028 tỷ còn 18.751 tỷ đồng.
- Lãi từ dịch vụ tăng gấp 3 lần, từ 1.888 tỷ lên 5.744 tỷ. Trước đây, cứ 100 đồng thu nhập thì chưa tới 9 đồng đến từ dịch vụ. Năm nay con số là gần 22 đồng.
- Tổng thu nhập hoạt động vẫn tăng 15,8%, lên 26.389 tỷ, nhờ mảng dịch vụ bù vào.
Nói cách khác, SHB đang kiếm ít hơn từ việc cho vay và kiếm nhiều hơn từ phí. Phí dịch vụ là nguồn thu tốt vì không tốn vốn. Nhưng BCTC trên TCBS không tách lãi dịch vụ đến từ đâu, nên chúng tôi chưa biết phần tăng này có lặp lại hằng năm hay chỉ là các khoản phí trả trước một lần (ví dụ phí độc quyền bán bảo hiểm). Câu hỏi này cần được trả lời bằng thuyết minh BCTC.
Một lưu ý về dữ liệu: số liệu theo từng quý năm 2025 trên TCBS dao động rất bất thường. Quý 2/2025 thu nhập lãi thuần là 9.160 tỷ, còn quý 4/2025 chỉ có 187 tỷ trong khi thu nhập khác lên tới 4.200 tỷ. Nhiều khả năng đây là cách phân loại khoản mục giữa các quý, chứ hoạt động thật không biến động mạnh như vậy. Vì thế chúng tôi so sánh theo số cộng dồn 9 tháng và theo năm, không so từng quý của dòng lãi thuần.
3. Biên lãi mỏng đi và chuyện cho vay nhiều hơn tiền gửi
Biên lãi ròng (NIM) cho biết cứ 100 đồng tài sản sinh lãi thì ngân hàng giữ lại được bao nhiêu tiền lãi sau khi trả lãi cho người gửi. Theo TCBS, NIM của SHB là 3,6% năm 2022, 3,5% năm 2023, 3,3% năm 2024, 2,7% năm 2025, và chỉ còn 2,3% trong quý 3/2026. Nghĩa là trên cùng một đồng vốn cho vay, SHB giờ giữ lại ít hơn khoảng một phần ba so với 3 năm trước.
Có hai lý do giải thích cho việc này, và cả hai đều nhìn thấy được trên bảng cân đối:
- Cho vay vượt tiền gửi. Cuối quý 3/2026, dư nợ cho vay khách hàng là 670.302 tỷ, còn tiền gửi khách hàng là 646.402 tỷ. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi là 103,7%, tức cứ 100 đồng khách gửi thì ngân hàng cho vay ra 104 đồng. Phần thiếu phải bù bằng nguồn vốn đắt hơn: tiền vay các ngân hàng khác tăng từ 10.996 tỷ cuối năm 2025 lên 29.208 tỷ, gấp 2,7 lần chỉ trong 9 tháng. Giấy tờ có giá phát hành ở mức 52.666 tỷ.
- Đi vay quốc tế. Theo các công bố tháng 10, HĐQT SHB thông qua khoản vay hợp vốn 340 triệu USD do SMBC điều phối. Ngân hàng đã phát hành trái phiếu quốc tế khoảng 290 triệu USD (có trái phiếu bằng đồng SGD niêm yết tại Singapore), và dự kiến vay hợp vốn thêm khoảng 400 triệu USD. Những khoản vay này kéo dài kỳ hạn vốn, nhưng chi phí thường cao hơn tiền gửi trong nước.
Tốc độ tăng cũng đã đảo chiều. Trong 9 tháng 2026, tiền gửi tăng 13,0% còn cho vay tăng 9,0%. Nếu xu hướng này tiếp tục, áp lực lên chi phí vốn sẽ giảm dần. Đây là một điểm cần theo dõi trong quý 4.
4. Chất lượng tài sản: nợ xấu giảm, bộ đệm dày lên
Phần này là tin tốt.
- Tỷ lệ nợ xấu (TCBS) giảm từ 3,1% cuối quý 3/2025 xuống 2,2% cuối quý 3/2026. Giá trị nợ xấu là 14.889 tỷ, so với 18.586 tỷ một năm trước. Lãnh đạo SHB nói nợ xấu “dưới 2%”, có thể là đang tính theo một phạm vi khác. Số 2,2% trong bài là số hợp nhất trên TCBS.
- Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (dự phòng chia cho nợ xấu) tăng từ 56,9% lên 81,7%. Cứ 100 đồng nợ xấu, ngân hàng đã trích sẵn gần 82 đồng dự phòng.
- Chi phí dự phòng 9 tháng là 7.010 tỷ, tăng 12,1%, chậm hơn tốc độ tăng thu nhập.
- Chi phí hoạt động 9 tháng tăng 17,7%. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) quý 3 là 25,4%, vẫn thuộc nhóm thấp trong ngành.
Lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 14.309 tỷ, tăng 17,0%. Lợi nhuận sau thuế đạt 11.448 tỷ, tăng 17,4%. Riêng quý 3, LNST là 4.119 tỷ, tăng 58% so với quý 3/2025, nhưng đó là vì quý 3/2025 là một quý thấp (2.607 tỷ). Theo lãnh đạo ngân hàng, kết quả 9 tháng tương đương 81% kế hoạch lợi nhuận năm. Khoản lãi từ việc bán SHBFinance sẽ được ghi nhận trong quý 4.
5. Câu chuyện vốn: lãi gấp 5, phần mỗi cổ phiếu chỉ gấp 2,5
Đây là phần quan trọng nhất của bài.
Từ năm 2019 đến 2025, LNST của SHB tăng từ 2.418 tỷ lên 11.960 tỷ, gấp 4,9 lần, tương đương 30,5% mỗi năm. Trong cùng thời gian, EPS (lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, TCBS) chỉ tăng từ 906 lên 2.238 đồng, gấp 2,5 lần, tức 16,3% mỗi năm. Khoảng chênh lệch đến từ số cổ phiếu tăng gần gấp đôi, chủ yếu qua cổ tức bằng cổ phiếu (11% và 13% năm 2025, 18% năm 2023, 15% năm 2022…) và phát hành thêm.
Chia cổ tức bằng cổ phiếu không làm cổ đông giàu lên hay nghèo đi: chiếc bánh vẫn vậy, chỉ cắt thành nhiều miếng nhỏ hơn. Nhưng nó cho thấy SHB chọn giữ lại gần như toàn bộ lợi nhuận để tăng vốn, vì ngân hàng muốn cho vay nhiều hơn thì cần nhiều vốn hơn. Cổ tức tiền mặt mấy năm gần đây chỉ khoảng 5% mệnh giá, tức 500 đồng mỗi cổ phiếu.
Năm 2026, đợt tăng vốn lớn nhất. Theo công bố của ngân hàng, SHB đã phát hành thêm hơn 750 triệu cổ phiếu, đưa vốn điều lệ từ 45.942 tỷ lên 53.442 tỷ đồng:
- Hơn 459 triệu cổ phiếu chào bán cho cổ đông hiện hữu (tỷ lệ 100:10) với giá 12.500 đồng, thu về khoảng 5.738 tỷ.
- Phần còn lại phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư lớn (chủ yếu là quỹ nước ngoài) ở giá 16.800 đồng, cộng thêm cổ phiếu ESOP.
Số liệu TCBS khớp với câu chuyện này: số cổ phiếu lưu hành là 5.343,7 triệu, còn số đang niêm yết là 4.594,2 triệu. Chênh lệch 749,5 triệu cổ phiếu là số đã về tài khoản nhà đầu tư nhưng chưa được giao dịch. Tại hội nghị nhà đầu tư ngày 15/10, Tổng giám đốc Ngô Thu Hà nói số cổ phiếu này có thể được giao dịch vào khoảng giữa tháng 11, tùy tiến độ phê duyệt.
Điều này đáng lưu tâm vì giá hôm nay (11.000 đồng) thấp hơn cả giá mua của cổ đông hiện hữu (12.500) lẫn giá của quỹ ngoại (16.800). Khi lượng cổ phiếu tương đương 16% số đang niêm yết được phép bán, người mua ở 12.500 đang lỗ khoảng 12% và một phần trong số họ có thể muốn cắt lỗ. Ngược lại, quỹ ngoại mua ở 16.800 thường nắm giữ dài hạn và ít khả năng bán ở giá này.
Sau đó vẫn còn cổ tức năm 2025: 6% tiền mặt (600 đồng/cp, lãnh đạo dự kiến trả trong tháng 11) và 10% bằng cổ phiếu. Khi chia 10% cổ phiếu, số cổ phiếu sẽ lên khoảng 5.878 triệu.
6. Ai đang nắm SHB và ai đang mua
Theo TCBS, cổ đông lớn nhất là Công ty CP Tập đoàn T&T với 6,75%. Bốn cá nhân họ Đỗ (Đỗ Vinh Quang 2,52%, Đỗ Quang Vinh 2,38%, Đỗ Quang Hiển 2,34%, Đỗ Thị Thu Hà 1,85%) nắm tổng cộng 9,09%. Cộng với T&T là 15,84%. Khối ngoại sở hữu khoảng 4,8%, còn rất xa trần 30%. Đây là lý do việc quỹ ngoại tham gia đợt phát hành riêng lẻ và mua ròng gần đây là tín hiệu đáng chú ý.
Ngày 12/10, hai Phó Tổng giám đốc Nguyễn Huy Tài và Đinh Ngọc Dũng đăng ký mua mỗi người 2 triệu cổ phiếu, hạn chót là hôm nay, 12/11. Lúc viết bài chưa có báo cáo kết quả giao dịch. Nếu họ mua đủ, tổng giá trị chỉ vào khoảng 40–45 tỷ đồng, nhỏ so với vốn hóa, nhưng cho thấy lãnh đạo tin mức giá quanh 10.400–11.000 là hợp lý.
7. Định giá ở giá 11.000 đồng
- Vốn hóa: 11.000 × 5.343,7 triệu cổ phiếu = 58.781 tỷ đồng. Nếu chỉ tính 4.594,2 triệu cổ phiếu đang niêm yết thì là 50.536 tỷ.
- P/E theo EPS 4 quý gần nhất (2.555 đồng, TCBS): 11.000 ÷ 2.555 = 4,3 lần. EPS này bằng LNST 4 quý (2.210 + 3.726 + 3.603 + 4.119 = 13.658 tỷ) chia cho 5.343,7 triệu cổ phiếu, tức đã tính cả cổ phiếu mới.
- P/B theo giá trị sổ sách quý 3/2026 (14.821 đồng/cp, TCBS): 11.000 ÷ 14.821 = 0,74 lần.
- Tỷ suất cổ tức tiền mặt nếu nhận 600 đồng: 600 ÷ 11.000 = 5,5%.
Có một chi tiết làm P/B thực tế còn thấp hơn 0,74. Trên bảng cân đối quý 3, vốn điều lệ vẫn ghi 45.942 tỷ, nghĩa là tiền thu từ đợt phát hành chưa được tính vào vốn chủ sở hữu 79.200 tỷ. Trong khi đó, TCBS đã chia vốn chủ này cho số cổ phiếu sau phát hành. Khi tiền mới được ghi nhận, giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu sẽ cao hơn 14.821. Lãnh đạo SHB nói giá trị sổ sách đang “trên 16.000–17.000 đồng/cổ phiếu”, nhưng chúng tôi chưa kiểm chứng được con số này, nên bài vẫn dùng số TCBS.
Trong 4 năm qua, P/B cuối năm của SHB (TCBS) dao động từ 0,7 lần (2024) đến 1,3 lần (2025). Chúng tôi dựng 3 kịch bản theo P/B trên giá trị sổ sách hiện tại:
| Kịch bản | Giả định | P/B | Giá trị/cp | So với 11.000 |
|---|---|---|---|---|
| Bi quan | NIM tiếp tục giảm, cổ phiếu mới bị bán ồ ạt | 0,7 | 10.375 | −5,7% |
| Cơ sở | NIM giữ quanh 2,3%, nợ xấu ổn định | 0,9 | 13.339 | +21,3% |
| Lạc quan | Tiền gửi tăng nhanh hơn cho vay, NIM hồi phục | 1,1 | 16.303 | +48,2% |
Công thức: Giá trị/cp = P/B × 14.821 đồng (giá trị sổ sách quý 3/2026, TCBS). Ví dụ kịch bản cơ sở: 0,9 × 14.821 = 13.339 đồng. Chưa tính tới việc giá trị sổ sách tăng khi tiền phát hành được ghi nhận, và chưa điều chỉnh cho 10% cổ tức cổ phiếu. Sau khi chia 10% cổ phiếu, mọi mức giá trong bảng sẽ giảm tương ứng khoảng 9%.
Đối chiếu nhanh theo P/E: nếu thị trường chỉ trả 5 lần lợi nhuận 4 quý gần nhất, giá trị mỗi cổ phiếu là 13.658 tỷ × 5 ÷ 5.343,7 triệu = 12.780 đồng. Đây là định giá thô để quyết định có nghiên cứu tiếp hay không, không phải giá mục tiêu.
8. Kết luận: rẻ có lý do, và lý do đang dần được giải quyết
Điểm mạnh
- Lợi nhuận tăng đều, ROE 18,8%, CIR thấp.
- Nợ xấu giảm từ 3,1% xuống 2,2%, bao phủ nợ xấu tăng lên 81,7%.
- Vốn chủ được bổ sung lớn trong năm 2026, cộng thêm khoản lãi từ bán SHBFinance ghi nhận trong quý 4.
- Khối ngoại mua ròng liên tục từ đầu tháng 10, quỹ ngoại đã mua ở giá 16.800.
Rủi ro
- NIM giảm từ 3,5% xuống 2,3% trong 3 năm. Cho vay vẫn vượt tiền gửi, nên ngân hàng phụ thuộc vào vốn vay liên ngân hàng và vốn quốc tế.
- Khoảng 750 triệu cổ phiếu mới có thể được giao dịch từ giữa tháng 11. Nhiều người trong số đó đang lỗ so với giá mua 12.500.
- Lợi nhuận tiếp tục bị chia mỏng: thêm 10% cổ tức cổ phiếu, và lịch sử cho thấy SHB ưu tiên giữ lại lợi nhuận hơn là trả tiền mặt.
- Lãi dịch vụ tăng gấp 3 lần nhưng chưa rõ nguồn gốc, nên chưa chắc sẽ lặp lại.
Câu hỏi mở
- Lãi dịch vụ 5.744 tỷ trong 9 tháng đến từ đâu? Phí bảo hiểm trả trước hay thu nhập thường xuyên?
- Khoản lãi bán SHBFinance là bao nhiêu, và quý 4 sẽ trông thế nào khi cộng khoản này vào?
- Hai Phó Tổng giám đốc có mua đủ 4 triệu cổ phiếu như đã đăng ký không?
Những gì cần theo dõi tiếp: ngày 750 triệu cổ phiếu mới chính thức được giao dịch và khối lượng bán ra trong các phiên đó, ngày chốt cổ tức tiền 6%, BCTC quý 4/2026 (khoản lãi SHBFinance và NIM), và báo cáo kết quả giao dịch của hai Phó Tổng giám đốc.
Phụ lục: số liệu chi tiết
Kết quả kinh doanh theo năm (tỷ đồng, TCBS)
| Năm | Thu nhập lãi thuần | Tổng thu nhập HĐ | Chi phí dự phòng | LNTT | LNST | EPS (đ) | ROE | NIM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2019 | 7.830 | 9.389 | 2.411 | 3.026 | 2.418 | 906 | 13,9% | 2,5% |
| 2020 | 9.933 | 12.207 | 4.640 | 3.268 | 2.607 | 567 | 12,3% | 2,8% |
| 2021 | 15.570 | 18.153 | 7.487 | 6.260 | 5.007 | 937 | 16,8% | 3,7% |
| 2022 | 17.550 | 19.341 | 5.260 | 9.689 | 7.729 | 1.446 | 19,7% | 3,6% |
| 2023 | 19.285 | 21.328 | 7.038 | 9.239 | 7.325 | 1.370 | 15,8% | 3,5% |
| 2024 | 21.232 | 23.572 | 6.243 | 11.569 | 9.322 | 1.744 | 17,2% | 3,3% |
| 2025 | 20.215 | 29.017 | 7.575 | 15.021 | 11.960 | 2.238 | 19,0% | 2,7% |
9 tháng 2026 so với 9 tháng 2025 (tỷ đồng, cộng từ số quý TCBS)
| Chỉ tiêu | 9T/2025 | 9T/2026 | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Thu nhập lãi thuần | 20.028 | 18.751 | −6,4% |
| Lãi từ dịch vụ | 1.888 | 5.744 | +204,2% |
| Tổng thu nhập hoạt động | 22.795 | 26.389 | +15,8% |
| Chi phí hoạt động | 4.307 | 5.070 | +17,7% |
| Chi phí dự phòng | 6.252 | 7.010 | +12,1% |
| LNTT | 12.235 | 14.309 | +17,0% |
| LNST | 9.750 | 11.448 | +17,4% |
Bảng cân đối và chất lượng tài sản (tỷ đồng, TCBS)
| Chỉ tiêu | Q3/2025 | Q4/2025 | Q3/2026 |
|---|---|---|---|
| Tổng tài sản | 852.623 | 892.009 | 993.512 |
| Cho vay khách hàng | 607.852 | 614.862 | 670.302 |
| Tiền gửi khách hàng | 564.829 | 572.150 | 646.402 |
| Tiền vay các TCTD khác | 7.542 | 10.996 | 29.208 |
| Vốn chủ sở hữu | 65.761 | 68.131 | 79.200 |
| Nợ xấu | 18.586 | 14.577 | 14.889 |
| Tỷ lệ nợ xấu | 3,1% | 2,4% | 2,2% |
| Bao phủ nợ xấu | 56,9% | 72,0% | 81,7% |
| Cho vay / tiền gửi | 107,6% | 107,5% | 103,7% |
Nguồn dữ liệu: TCBS / TCInvest (giá đóng cửa, đỉnh/đáy 52 tuần, kết quả kinh doanh, bảng cân đối, chỉ số tài chính, cổ đông lớn, cổ tức, khối ngoại, đăng ký giao dịch nội bộ), lấy ngày 12/11/2026 sau phiên đóng cửa. Biểu đồ nến tạo bằng scripts/refresh_bars.py (dữ liệu Entrade/DNSE, khớp giá đóng cửa TCBS). Thông tin về đợt tăng vốn, giá phát hành, kế hoạch cổ tức, lịch giao dịch cổ phiếu mới và lợi nhuận ước tính 9 tháng dẫn từ Đầu tư Chứng khoán qua TCBS: “Gần 460 triệu cổ phiếu chờ giao dịch, SHB nói gì với cổ đông?” (16/10/2026) và “SHB nhận đủ tiền bán SHBFinance, tăng lực cho cuộc đua vốn” (16/10/2026). Diễn biến phiên 11–12/11 tham khảo Vietstock (12/11/2026). Mọi chỉ số dẫn xuất (vốn hóa, P/E, P/B, tỷ suất cổ tức, tăng trưởng, kịch bản) được tính lại từ số liệu gốc.
Bài viết không phải khuyến nghị đầu tư.
